อ่างเก็บน้ำเขื่อนเซน้ำน้อย มีเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำ (Saddle dam) กี่แห่ง?

เมื่อแรกเริ่มที่ได้อ่านจดหมายเตือนภัยน้ำท่วม ของ บ.ไฟฟ้า เซเปียนเซน้ำน้อยจำกัด ลงวันที่ 23 กรกฎาคม 2561 มีข้อมูลว่า ฝนตกหนัก ระดับน้ำใกล้ล้นสันเขื่อนดิน Saddle dam D หากเขื่อนนี้แตก จะทำให้น้ำมากกว่า 5,000 ล้านตัน ไหลลงมาท่วมในเกิดน้ำท่วมลำน้ำเซเปียน จึงมีความสงสัยมาตั้งแต่ต้นว่าเขื่อนที่แตกนี้อยู่ตรงส่วนไหนของอ่างเก็บน้ำเซน้ำน้อย

Screenshot 2018-08-21 11.46.13

ต่อมาเมื่อได้พบภาพแผนที่แสดงขอบเขตลุ่มน้ำเซน้ำน้อยและอ่างเก็บน้ำเซน้ำน้อย จากรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม เรื่อง Current Environmental Condition ที่ปรากฏในหน้า 4-91[1] ก็ได้เห็นภาพช่องเขาต่ำชัดเจนขึ้น มีจำนวนถึง 5 แห่ง(ดูภาพประกอบ) ความจริงแล้วพื้นที่ตรงนี้มีความสูงค่อนข้างมากอยู่แล้ว แต่เป็นเพราะความโลภที่จะผันน้ำจากเขื่อนห้วยหมากจันกับเขื่อนเซเปียนมาเก็บไว้ในอ่างเก็บน้ำเซน้ำน้อยด้วย (มาถึงตรงนี้ให้นึกถึง ชูชก ที่กินจนท้องแตกตาย) จึงต้องสร้างเขื่อนปิดกั้นช่องเขาเหล่านี้ แล้วเรียกว่า เขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำ[2] และในภาพ กราฟฟิคแสดงโครงการเขื่อนเซเปียนเซน้ำน้อย ได้ปรากฎเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำไว้ 5 แห่งเช่นกัน

แต่เมื่อดูในรายงาน Resettlement and Ethnic People Development Plan ได้ให้รายละเอียดองค์ประกอบของโครงการทั้งหมด และต้นทุนค่าก่อสร้าง[3]  ระบุว่ามีการก่อสร้างเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำเพียง 3 เขื่อนเท่านั้น เป็นเขื่อนดิน มีมูลค่าก่อสร้างเท่ากับ 8.588 ล้านเหรียญสหรัฐ (ในเอกสารต้นฉบับเขียนว่า 8,588 ซึ่งเป็นวิธีการเขียนอีกแบบหนึ่งในประเทศลาว, หน้า 3-7) และไม่ปรากฏว่ามีงบประมาณก่อสร้างเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำอีก 2 แห่งแต่ประการใด และไม่ทราบว่ายังมีเอกสารโครงการอื่นที่บริษัทไฟฟ้าเซเปียนเซน้ำน้อย ไม่ได้เผยแพร่บนเว็ปของบริษัทอยู่อีกหรือไม่ ที่แสดงถึงงบประมาณการก่อสร้างเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำอีก 2 แห่งนี้

และตราบเท่าที่ยังไม่เห็นเอกสารที่ว่านี้ จึงได้แต่มีคำถามว่า จะเกิดการเกลี่ยงบประมาณก่อสร้างเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำ จาก 3 แห่ง เป็น 5 แห่งหรือไม่ ซึ่งนำไปสู่คำถามต่อมาตรฐานการก่อสร้างตามมา และเขื่อนปิดกั้นช่องเขาต่ำที่เหลืออีก 4 เขื่อน ก็อยู่ในสถานะที่น่าเป็นห่วงทั้งหมด

รัฐบาลสปป.ลาว กำลังตั้งท่าตรวจสอบเรื่องเขื่อนแตก ก็หวังว่าจะสามารถตรวจสอบในเรื่องนี้ได้ด้วย หากเราไม่คิดว่าเราจะสามารถคาดหวังการเปิดเผยข้อมูลส่วนนี้จากบริษัทไฟฟ้าเซเปียนเซน้ำน้อยได้เช่นกัน.


 

ชดเชย เยียวยา ฟื้นฟู ผู้ประสบภัยทั้งในสปป.ลาวและกัมพูชา ด้วยเงินรายได้จากการขายไฟฟ้าทั้งหมด ได้หรือไม่?

รายได้จากการขายไฟฟ้าให้แก่ประเทศไทยรวมตลอดอายุสัมปทาน ประมาณ 104,926 ล้านบาท เป็นการคำนวณจากปริมาณไฟฟ้าที่ กฟผ. ประกันการรับซื้อไว้ 1,575 ล้านหน่วยต่อปี (ราคาเฉลี่ยประมาณ 2.48405 บาทต่อหน่วย) ซึ่งยังไม่รวมไฟฟ้าที่จะขายให้ สปป.ลาว อีกปีละ 285 ล้านหน่วย

มูลค่าโครงการที่ลงทุนไปประมาณ 22,000 ล้านบาท มีส่วนต่างอยู่ประมาณ 82,926 ล้านบาท
ในสภาวะปกติ ส่วนต่างตรงนี้จะกลายเป็นดอกเบี้ยให้ธนาคาร, ค่าบำรุงดูแลรักษา, ภาษี และกำไรของบริษัทที่ร่วมทุนทั้ง 4 บริษัท

ถึงวันนี้ ไฟฟ้ายูนิตแรก จะถูกปั่นจากการเริ่มทดสอบระบบในเดือนตุลาคมที่จะถึงนี้ มันถูกปั่นออกมาจากชีวิตของผู้คนที่ล้มตาย, ชีวิตของผู้คนนับพันที่ต้องสิ้นเนื้อประดาตัว, ชีวิตของผู้คนที่ต้องพลัดพรากญาติพี่น้อง กำพร้าพ่อแม่, บ้านเรือน สัตว์เลี้ยง เรือกสวนไร่นาที่ได้ล่มสลายไป และอื่น ๆ อีกเหลือคณานับ

เงินส่วนต่างทั้งหมดนี้ สมควรต้องกลับมาชดเชย เยียวยา ฟื้นฟู ชาวบ้านที่ประสบภัยทั้งในเขต สปป.ลาว และกัมพูชา ซึ่งอยู่ท้ายน้ำลงไป

กราฟิกเขื่อนแตก_เขื่อนเซเปียน - เซน้ำน้อย

ทั้ง 4 บริษัทในโครงการนี้ ได้ประโยชน์จากการก่อสร้างเขื่อนไปแล้ว ไม่สมควรจะได้รับกำไรใด ๆ ไปตลอดอายุสัมปทาน  และธนาคารของประเทศไทยที่ให้เงินกู้ทั้ง 4 แห่ง ไม่สมควรจะได้รับดอกเบี้ยใด ๆ ไปตลอดอายุสัมปทานนี้เช่นกัน

นี่คือการแสดงออกถึงความรับผิดชอบ ต่อผู้ประสบภัยและความเสียหายที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม เพราะเงินที่บริษัทร่วมทุนแห่งหนึ่งให้มา 5 ล้านบาท นั้นมันเป็นยิ่งกว่าเศษเงินที่เทียบค่ากับชีวิตของผู้คนไม่ได้เลย

phoca_thumb_l_dsc_0138
ผู้ร่วมทุนโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำเซเปียน-เซน้ำน้อย
ที่มารูป: http://www.pnpclaos.com/index.php/en/events/photos/category/5-shareholder

(หมายเหตุ)

  1. รายละเอียดการคำนวนค่าไฟฟ้า ขอละไว้ในที่นี้
  2. การคำนวณอัตราแลกเปลี่ยน ใช้ 1 USD = 34 บาท อันเป็นอัตราคงที่ในโครงการเขื่อนไฟฟ้าไซยะบุรี

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s